Een vrouwenberg

Over steun vinden waar ik het jarenlang niet zocht, aan de vrouwenkant.

In mijn leven zocht ik tot voor kort vaak steun, bevestiging en erkenning aan de overkant. Niet bewust, maar als ik terugkijk zie ik dat veel van mijn aandacht daarheen ging. Tijdens mijn opleiding bij Phoenix werd ik uitgenodigd om een andere beweging te maken. Niet steeds opnieuw over te steken naar de mannenkant wanneer ik steun, bevestiging of erkenning zocht, maar te ontdekken wat er gebeurde wanneer ik de steun in mijn rug ging voelen. De steun van de vrouwen om mij heen, van de vrouwen die mij voorgingen en van de vrouwen die naast mij lopen.

Dat bleek een veel grotere reis dan ik ooit had gedacht.

De zoektocht naar bevestiging

Die reis bracht me eerst naar mijn vader. Naar het meisje dat steeds keek of ze het wel goed deed en dat zocht naar bevestiging in de ogen van haar vader. Ben ik leuk? Ben ik lief? Ben je trots op me? Doe ik het goed?

Ik denk dat ik daardoor lang mijn best heb gedaan om te voldoen aan verwachtingen. Mooi zijn. Lief zijn. Rekening houden met anderen. Doen wat er van me gevraagd werd.

Terwijl iedereen die mij echt kent weet dat ik ook ontzettend eigenwijs ben. En afslagen neem die niet iedereen begrijpen zal.

Mijn eigen keuzes maken, mijn eigen weg volgen en luisteren naar wat ik diep van binnen wist, leverde niet altijd de bevestiging op waar ik zo naar verlangde. En dus bleef ik vaak nog wat harder mijn best doen.

Pas toen ik die dynamiek beter begon te begrijpen, ontstond er ruimte voor iets anders.

De weg terug naar mijn moeder

Een van de mooiste cadeaus van deze persoonlijke reis is misschien wel dat de relatie met mijn moeder is veranderd. Niet omdat we het altijd met elkaar eens zijn. Niet omdat er nooit zorgen zijn. Mijn moeder maakt zich soms nog steeds zorgen om mij en kijkt soms anders naar de keuzes die ik maak. Maar dat hoeft niet meer weg.

Voor het eerst in mijn leven voel ik werkelijk dat zij achter me staat. Dat ik mag leunen. Dat er steeds minder oordeel is en steeds meer liefde.

Ik voel steeds duidelijker dat zij mijn moeder is en ik haar dochter.

Een eenvoudige zin misschien, maar voor mij zit daar een wereld van verschil in.

Ik hoef niet meer voor haar te zorgen. Ik hoef haar angst niet weg te nemen. Ik hoef niet langer te bewijzen dat ik het goed doe.

Ik mag dochter zijn.

En juist daardoor kan ik steeds meer moeder zijn voor mijn eigen kinderen. Voor mijn dochter en voor mijn zoons. Niet vanuit hard werken of dragen wat niet van mij is, maar vanuit mijn eigen plek.

De vrouwen achter mij

Ooit gaf een begeleider van Phoenix opleidingen mij tijdens een opstelling een vrouwenberg. Ze zette de vrouwen uit mijn leven achter mij neer. Mijn moeder, mijn oma's, de vrouwen uit mijn familielijn, maar ook de vrouwen die op dat moment aanwezig waren in mijn rug  

Ik herinner me nog hoe bijzonder dat voelde. Alsof ik voor het eerst werkelijk mocht ervaren dat ik het niet alleen hoefde te doen. Alsof er achter mij een hele rij vrouwen stond die hun eigen weg hadden gezocht, moeilijke tijden hadden doorstaan, waren gevallen en weer waren opgestaan. Vrouwen die sterk waren, maar ook zacht. Ik mocht leunen op deze vrouwen  

Door de jaren heen ben ik steeds meer gaan ontdekken wat die vrouwenberg werkelijk betekent. Niet als een mooi beeld uit een opstelling, maar als iets dat ik dagelijks in mijn leven ervaar.

De vrouwen die naast mij lopen

De afgelopen week werd ik daar opnieuw aan herinnerd.Ik dacht aan mijn oud collega en inmiddels zoveel meer dan dat. In de afgelopen jaren is onze vriendschap uitgegroeid tot iets wat ik niet meer weg kan denken uit mijn leven. We hebben elkaar gevonden in werk, in relaties, in persoonlijke ontwikkeling en in de momenten waarop het leven ingewikkeld werd. Deze vrouw is goudeerlijk, recht door zee en niet bang om me een spiegel voor te houden wanneer dat nodig is. Juist daarom is ze ook een van mijn grootste cheerleaders.

Ik dacht aan mijn KLM-maatje vanaf het eerste uur. Samen met een aantal vrouwen hadden we een verrassing georganiseerd voor haar verjaardag. Op papier misschien iets kleins, maar het raakte me om te zien hoe blij en ontroerd ze was. Wat me vooral bijbleef, was hoe bijzonder het is wanneer een groep vrouwen samenkomt rondom één persoon. Mensen die elkaar soms nauwelijks kennen, maar allemaal verbonden zijn door hun liefde voor dezelfde vriendin.

Ik dacht aan mijn Phoenix-maatje en hartsvriendin. Ik mocht zien hoe zij samen met Gerard Dorrepaal een prachtige dag begeleidde over relaties en systemisch werk. Misschien raakte me dat wel extra omdat ik haar de afgelopen jaren zo heb zien groeien. Ik heb haar zien zoeken, leren, oefenen, twijfelen en steeds steviger haar plek zien innemen. Hoe bijzonder is het dan om naast iemand te mogen staan en te zien hoe alles wat je samen hebt geleerd op zo'n dag samenkomt.

Ook andere vriendinnen horen voor mij bij die kring van vrouwen. Vrouwen die allemaal op hun eigen manier hebben bijgedragen aan mijn leven, mijn groei en mijn vermogen om steeds meer mezelf te zijn. Met een aantal ben ik net onderweg, anderen gaan al bijna een heel leven met me mee.

Je hoeft niet perfect te zijn

Als ik kijk naar de vrouwen die de afgelopen jaren belangrijk voor me zijn geweest, realiseer ik me dat ze me allemaal iets vergelijkbaars hebben geleerd. Niet door grote woorden of adviezen, maar door er simpelweg te blijven. Door aanwezig te zijn. Door me niet af te rekenen op een fout, een verkeerde afslag of een keuze die zij zelf misschien niet zouden maken.

Ze hebben me geleerd dat ik mag oefenen. Dat ik fouten mag maken. Dat ik mag leren. Dat ik soms mag twijfelen.

Dat is een van de grootste veranderingen in mijn leven. Vroeger dacht ik vaak dat een verkeerde keuze betekende dat ik had gefaald. Dat ik het niet goed genoeg had gedaan. Dat ik harder mijn best moest doen.

Tegenwoordig ervaar ik steeds meer dat ik keuzes mag maken die achteraf niet goed uitpakken. Dat ik mag verdwalen, mag twijfelen en soms een afslag neem waarvan ik later ontdek dat ik liever een andere had genomen. Het bijzondere is dat ik tegenwoordig weet dat ik dan nog steeds mag leunen op de vrouwen om mij heen.

Zij hoeven mijn problemen niet op te lossen of mijn verantwoordelijkheid over te nemen, maar zij helpen me herinneren dat een fout niet betekent dat ik alleen kom te staan. Dat is wat echte verbinding voor mij is geworden: weten dat je niet perfect hoeft te zijn om geliefd te blijven.

Niet iedereen loopt mee

Er is nog iets wat ik heb geleerd. Terwijl sommige relaties verdiepten, veranderden andere contacten juist. Er zijn mensen die langzaam uit mijn leven verdwenen. Mensen van wie ik ooit dacht dat ze altijd zouden blijven. Relaties die minder vanzelfsprekend werden of stilletjes afliepen.

Dat vond ik moeilijk. Mijn eerste reactie was bijna altijd om het bij mezelf te zoeken. Heb ik iets verkeerd gedaan? Heb ik iemand teleurgesteld? Ben ik niet leuk genoeg? Doe ik niet genoeg? Nu kijk ik daar anders naar. Niet iedere verbinding is bedoeld om een leven lang hetzelfde te blijven. Soms groei je uit elkaar. Soms ontwikkelt iemand zich een andere kant op. Soms past wat ooit werkte niet meer bij wie je nu bent.

Het meest bijzondere inzicht is wel dat sommige mensen juist uit mijn leven verdwijnen omdat ik dichter bij mezelf ben gebleven. Omdat ik minder mijn best ben gaan doen om erbij te horen. Omdat ik niet meer voortdurend aanpas wat ik voel, denk of nodig heb. Omdat ik steeds meer mijn eigen plek inneem. Dat betekent niet dat er iets mis is met hen of met mij. Het betekent alleen dat onze wegen elkaar op dit moment misschien niet meer kruisen zoals vroeger.

En voor het eerst in mijn leven voelt dat eigenlijk oké.

Dankbaar voor de vrouwen om me heen

Als ik nu terugkijk op de afgelopen jaren, zie ik hoe verweven deze beweging inmiddels is geraakt in mijn leven.

Wat begon als een zoektocht naar bevestiging bracht me uiteindelijk naar iets veel fundamentelers: het ervaren van steun. Niet de steun die afhankelijk is van presteren of voldoen aan verwachtingen, maar de steun van mensen die naast je blijven staan terwijl jij je eigen weg loopt. Daarbij ben ik dankbaar voor de vrouwen die mij dit hebben voorgeleefd.

Deze week was niet de makkelijkste week op veel vlakken. Juist dan merk ik hoe waardevol die vrouwenberg is geworden. Niet omdat iemand mijn problemen voor mij oplost, maar omdat de vrouwen om mij heen me steeds opnieuw laten zien dat ik het zelf kan en dat ik er niet alleen voor sta.

Steeds vaker ontdek ik dat wat ik zocht aan de overkant al die tijd veel dichterbij was.

In de vrouwen die naast me lopen, in de vrouwen die achter me staan, in de vrouwen die mij voorgingen.

De vrouwenberg.

En wat ben ik daar ongelooflijk dankbaar voor.

Daar waar we elkaar raken.

Anouk Hogeveen