Samen op onderzoek

Over verlangen, vrijheid en de moed om open te communiceren.

De afgelopen jaren lijken steeds meer relatievormen zichtbaar te worden. Open relaties, polyamorie, situationships, friends with benefits en allerlei varianten daartussen worden steeds vaker besproken. Waar vroeger veel meer vanzelfsprekend leek, ligt tegenwoordig bijna alles op tafel. Dat biedt vrijheid. Maar ook verwarring.

Want wanneer alles mogelijk is, ontstaat er ook iets anders: keuze. En juist die keuze maakt dat veel stellen vroeg of laat voor vragen komen te staan die eerdere generaties misschien nooit hardop hoefden te stellen. Willen we dit eigenlijk? Past dit bij ons? En misschien nog belangrijker: Waar gaat deze vraag werkelijk over?

Het onderwerp is zelden het onderwerp

Wanneer één van beide partners de wens uitspreekt om de relatie te openen, gaat het gesprek vaak al snel over praktische zaken. Wat mag wel? Wat mag niet? Vertellen we elkaar alles? Hoeveel vrijheid is er? Waar liggen de grenzen? Maar wanneer je langer luistert, blijkt het daar vaak niet werkelijk over te gaan. Onder de vraag naar een open relatie liggen regelmatig andere thema's verborgen. Verlangen naar meer vrijheid. Nieuwsgierigheid. Seksualiteit. Levenslust. De behoefte om jezelf verder te ontwikkelen. Of juist de angst om de ander kwijt te raken. Soms gaat het gesprek uiteindelijk niet over een open relatie, maar over verbinding. Over intimiteit. Over verlangen. Over de vraag of je werkelijk zichtbaar mag zijn in wat er in je leeft.

Wanneer één partner harder wil dan de ander

Niet iedere open relatie ontstaat vanuit een gezamenlijke wens. Soms is één partner nieuwsgierig en probeert de ander mee te bewegen. Uit liefde. Uit loyaliteit. Of uit angst om de relatie kwijt te raken. Juist daar wordt het spannend. Want hoe blijf je trouw aan jezelf wanneer je iets onderzoekt waar je misschien nog niet klaar voor bent? Hoe bewaak je je grenzen? Hoe onderscheid je een oprecht verlangen van aanpassing aan de wensen van de ander? En hoe eerlijk durf je te zijn wanneer iets niet goed voelt? Dat zijn vaak belangrijkere vragen dan de vraag of de relatie uiteindelijk wel of niet geopend wordt.

De zoektocht mag er zijn

Wat deze gesprekken mij misschien wel het meest hebben gebracht, is het inzicht dat niet alles direct duidelijk hoeft te zijn. Dat je soms samen op onderzoek bent. Niet omdat er iets mis is met je relatie. Niet omdat je per se ergens anders wilt uitkomen.

Maar omdat er vragen zijn die onderzocht willen worden. Vragen over vrijheid. Over seksualiteit. Over verbinding. Over wie je bent geworden en wie je nog aan het worden bent. Soms weet je heel goed waar je samen uit wilt komen. Misschien is dat een monogame relatie. Misschien een vorm van non-monogamie. Misschien iets wat daar tussenin ligt. En soms weet je dat nog helemaal niet. Ook dat mag er zijn. Een zoektocht is immers een plek waar je nog niet weet hoe de uitkomst eruitziet. Dat maakt het spannend. Maar juist in die spanning kan ook veel verbinding ontstaan. Niet doordat je direct dezelfde antwoorden hebt, maar doordat je bereid bent samen nieuwsgierig te blijven.

Vrijheid vraagt om veiligheid

Een vraag die ik misschien nog wel belangrijker vind dan alle praktische afspraken, is deze: vanuit welke plek ontstaat dit verlangen? Ontstaat het vanuit veiligheid? Of ontstaat het vanuit tekort? Dat maakt verschil. Want wanneer er voldoende vertrouwen, verbinding en veiligheid aanwezig is in een relatie, heeft nieuwsgierigheid vaak een andere kwaliteit dan wanneer één van beide partners zich al langere tijd eenzaam, afgewezen of onvervuld voelt.

Soms wordt het openen van een relatie gezien als een oplossing voor iets wat eigenlijk ergens anders om vraagt. Meer intimiteit. Meer aandacht. Meer seksualiteit. Meer verbinding.Niet omdat een open relatie dan onmogelijk zou zijn, maar omdat een relatievorm zelden oplost wat in de verbinding zelf aandacht vraagt. Juist daarom geloof ik dat deze gesprekken vragen om vertraging. Om eerlijk onderzoeken wat er werkelijk speelt. Niet alleen wat je verlangt, maar ook waar dat verlangen vandaan komt. Want vrijheid kan pas echt worden onderzocht wanneer er voldoende veiligheid is om elkaar onderweg niet kwijt te raken.

Meer mensen, meer werkelijkheid

Tegelijkertijd is het belangrijk om eerlijk te zijn over de complexiteit.

Zodra er andere mensen betrokken raken, ontstaat er ook meer werkelijkheid om rekening mee te houden. Meer gevoelens. Meer verlangens. Meer verwachtingen. Meer kwetsbaarheid. Dat kan prachtig zijn. En het kan ingewikkeld zijn. Niet omdat iemand iets verkeerd doet, maar omdat relaties niet alleen over vrijheid gaan. Ze gaan ook over verantwoordelijkheid. Over afstemming. Over de impact die keuzes hebben op jezelf, op elkaar en soms ook op anderen die onderdeel worden van het geheel.

Juist daarom vraagt dit onderwerp om voortdurende gesprekken. Niet één keer. Maar steeds opnieuw.

Niet alles wat spannend is, past ook bij je

Tijdens een periode waarin ik alleen was, kreeg ik een paar keer voorstellen van stellen om samen iets te ondernemen. Eerlijk gezegd vond ik dat spannend. Nieuwsgierig makend ook. Het idee dat er allerlei relatievormen bestaan buiten het traditionele plaatje fascineerde me. Misschien juist omdat er zoveel over vrijheid, verlangen en verbinding in samenkomt. En toch merkte ik dat er iets in mij begon te schuren. Want hoe aantrekkelijk of avontuurlijk het idee aan de oppervlakte misschien ook leek, ergens voelde ik iets anders. Ik stelde me voor hoe zo'n avond zou eindigen.

Zij samen naar huis. Ik alleen. En ineens ging het niet meer over spanning of nieuwsgierigheid. Maar over plek. Over verbondenheid. Over wat ik eigenlijk zoek in een relatie. Ik realiseerde me dat ik niet de rol wilde hebben van degene die af en toe mee mag doen, maar uiteindelijk weer alleen vertrekt. Niet omdat daar iets mis mee is.

Niet omdat anderen daar niet gelukkig mee kunnen zijn. Maar omdat ik voelde dat het niet bij mij paste. Dat inzicht vond ik misschien wel net zo waardevol als wanneer ik het wel had gedaan. Want ook dat is onderdeel van een zoektocht. Soms ontdek je wat bij je past. Soms ontdek je juist wat niet bij je past. En beide brengen je dichter bij jezelf.

Het gesprek dat gevoerd wil worden

In mijn praktijk vind ik het belangrijk dat stellen het gesprek met elkaar kunnen voeren wanneer dit soort thema's spelen. Niet omdat er direct een beslissing genomen moet worden. Niet omdat iedere relatie open zou moeten zijn. Maar omdat datgene wat leeft gezien mag worden. Juist daar begint voor mij verbinding. Want hoe spannend het onderwerp ook is, de grootste schade ontstaat meestal niet doordat mensen verlangens hebben. De grootste schade ontstaat vaak wanneer verlangens, twijfels of nieuwsgierigheid geen plek krijgen en onder de oppervlakte verdwijnen. Wanneer mensen dingen voor zichzelf gaan houden, er geheimen ontstaan, er gelogen wordt of er een dubbelleven ontstaat.Of wanneer er uit angst voor de reactie van de ander helemaal niet meer wordt gesproken over wat er werkelijk speelt. Daar ontstaat vaak meer pijn dan in het gesprek zelf. Dat betekent niet dat alles direct uitgesproken moet worden op het moment dat het opkomt. Wel dat er ruimte mag zijn voor eerlijkheid, nieuwsgierigheid en het onderzoeken van wat er eigenlijk leeft.

Verlangen vraagt niet altijd om vervulling

Misschien is dat ook hoe ik tegenwoordig naar verlangen kijk. Niet als iets dat direct uitgevoerd moet worden. Niet als iets dat per definitie vervuld moet worden. Maar als informatie. Als iets dat aandacht vraagt. Ik heb vaker gezegd dat verlangen voor mij begint op het moment dat iets wat van binnen leeft naar buiten mag komen. Dat je woorden geeft aan wat je voelt.

Aan wat je mist.

Aan waar je nieuwsgierig naar bent.

Aan wat je spannend vindt.

Ongeacht of dat verlangen uiteindelijk wordt vervuld. Want soms verandert een verlangen wanneer het wordt uitgesproken. Soms blijkt er iets anders onder te liggen. Soms brengt het juist meer verbinding in de bestaande relatie. En soms leidt het tot nieuwe keuzes. Maar wat er ook gebeurt, het gesprek zelf heeft waarde. Omdat je jezelf zichtbaar maakt. Omdat je de ander de kans geeft je werkelijk te ontmoeten. Niet alleen in wat veilig en bekend is. Maar ook in wat nog onderzocht wil worden.

Geen perfecte relatievorm

Ik geloof niet zo in goede of slechte relatievormen. Ik zie monogame relaties waarin mensen diep verbonden zijn. Ik zie open relaties waarin mensen zorgvuldig en liefdevol met elkaar omgaan. Ik zie ook het tegenovergestelde. De relatievorm vertelt uiteindelijk maar een deel van het verhaal. Waar het voor mij interessant wordt, is de kwaliteit van het gesprek.

Kunnen twee mensen eerlijk onderzoeken wat er in hen leeft? Kunnen ze luisteren zonder direct te overtuigen?

Kunnen ze nieuwsgierig blijven wanneer ze iets niet begrijpen?

Kunnen ze ruimte maken voor verschil zonder elkaar direct kwijt te raken?

Misschien gaat het uiteindelijk veel minder over het openen van een relatie dan we denken. Misschien gaat het over het openen van het gesprek. Over de moed om zichtbaar te worden in je verlangens, je twijfels, je nieuwsgierigheid en je grenzen.

En over de bereidheid om samen te onderzoeken wat er werkelijk speelt, zonder dat je vooraf al hoeft te weten waar je uitkomt.

Misschien herken je iets van deze zoektocht. Dat er vragen leven over vrijheid, verlangen, seksualiteit of verbinding. Niet omdat je direct een antwoord zoekt, maar omdat er iets onderzocht wil worden. Soms helpt het om dat gesprek niet alleen te voeren.

Je bent van harte welkom.

Daar waar we elkaar raken.

Anouk Hogeveen