Je komt voor het verhaal van een ander en gaat naar huis met jezelf.

Over systemisch werk, ontmoeting en waarom opstellingen me blijven raken.

Afgelopen week mocht ik aanwezig zijn bij de dag Systemisch Werk & Relaties van Ryanne Becking en Gerard Dorrepaal in het Brinkhuis in Laren.

Op papier was het een dag over partnerrelaties. Over de dynamieken die kunnen ontstaan tussen twee mensen die elkaar liefhebben. Over wat we meenemen uit onze geschiedenis, onze families en onze eerdere relaties.

Maar zoals dat vaker gaat bij systemisch werk, bleek het uiteindelijk over veel meer te gaan dan alleen de relatie met een partner.

Wat mij iedere keer opnieuw raakt, is hoe bijzonder het is dat een groep mensen die elkaar nauwelijks kent elkaar toch op zo'n diep niveau kan ontmoeten. Mensen met verschillende achtergronden, verschillende levensverhalen en verschillende ervaringen. Toch blijken de onderliggende thema's vaak verrassend herkenbaar.

Liefde. Verbinding. Verlangen. Afstand. Gezien willen worden. Erbij horen. Vrijheid. Verlies.

Thema's die op hun eigen manier in vrijwel ieder mensenleven een rol spelen.

De spiegel van de ander

Wat ik misschien wel het meest bijzonder vind aan opstellingen, is dat je niet alleen leert van je eigen vraagstuk.

Juist wanneer je kijkt naar de opstelling van iemand anders, blijkt er vaak iets van jezelf zichtbaar te worden. Soms omdat je representant bent. Soms omdat een bepaalde dynamiek je raakt. Soms omdat een zin, een beweging of een emotie ineens iets in jezelf aanraakt wat je nog niet eerder had gezien.

Je komt voor het verhaal van een ander en gaat naar huis met inzichten over jezelf.

Dat blijft me fascineren.

Misschien is dat wel de kracht van systemisch werk. Dat ontmoeting niet alleen plaatsvindt tussen mensen, maar ook tussen jou en de delen van jezelf die nog gezien willen worden.

Elkaar ontmoeten in kwetsbaarheid

Wat me deze dag opnieuw liet zien, is hoe snel mensen elkaar werkelijk kunnen ontmoeten wanneer er veiligheid ontstaat.

Mensen die elkaar aan het begin van de dag nog niet kennen en aan het einde van de dag iets van elkaars verhaal hebben mogen dragen. Niet door oplossingen aan te dragen of elkaar te adviseren, maar door aanwezig te zijn. Door te kijken. Door te luisteren. Door ruimte te maken voor wat zich aandient.

Dat blijft bijzonder.

Juist in een tijd waarin we vaak geneigd zijn om snel te reageren, te analyseren of een oplossing te zoeken.

Op zo'n dag ontstaat iets anders. Er ontstaat ruimte voor ontmoeting.

Niet alleen met de ander, maar ook met jezelf.

Trots

Naast alles wat de dag inhoudelijk bracht, was er ook iets persoonlijks.

Ryanne Becking is niet alleen een collega uit de Phoenix-opleiding, maar ook een dierbare vriendin. Tijdens onze driejarige reis hebben we samen geleerd, gezocht, geoefend, gelachen, gehuild en onszelf op allerlei manieren tegengekomen.

Daarom extra om haar daar te zien staan. Niet omdat het perfect moest zijn. Maar juist omdat ik weet hoeveel ontwikkeling, moed en groei eraan vooraf zijn gegaan. Ik heb haar zien zoeken naar haar plek. Zien oefenen. Zien twijfelen. En ook zien ontdekken wat er gebeurt wanneer je werkelijk gaat staan voor wie je bent.

Hoe bijzonder is het dan om te zien hoe alles wat je de afgelopen jaren hebt geleerd op zo'n dag samenkomt.

Wat me opviel was de mooie eerste samenwerking tussen Ryanne en Gerard. Ik zag hoe Gerard haar de ruimte gaf om haar eigen plek in te nemen. Niet achter hem. Niet ervoor. Maar naast hem. Met vertrouwen, respect voor haar eigen kwaliteiten en ruimte voor haar eigen stem.

Dat klinkt misschien vanzelfsprekend, maar ik denk dat veel mensen weten hoe waardevol dat eigenlijk is. Daardoor ontstond er voor mij een beeld van samenwerking zoals ik die graag zie: ieder op zijn eigen plek, ieder met zijn eigen kwaliteiten, zonder dat de één kleiner hoeft te worden zodat de ander kan groeien.

Elkaars grootste cheerleader

Op mijn persoonlijke reis heb ik misschien wel een van de mooiste lessen geleerd over vriendschap tussen vrouwen. We niet elkaars concurrenten te zijn, we mogen elkaar aanmoedigen, elkaar zichtbaar mogen maken en trots zijn wanneer de ander groeit.

De afgelopen jaren heb ik steeds meer ervaren hoe krachtig het is wanneer vrouwen elkaar niet naar beneden trekken, maar juist helpen herinneren aan wie ze zijn. En dus stonden de figuurlijke spandoeken deze dag voor Ryanne gewoon uit. Omdat ik trots was op wat zij samen met Gerard heeft neergezet en omdat ik mocht zien hoe iemand die ik liefheb steeds steviger haar plek inneemt.

Wat ik meenam uit deze dag

Ik ging niet naar huis met een lijst antwoorden. Ik ging naar huis met iets anders: het besef dat we elkaar soms op de meest onverwachte plekken ontmoeten.

In het verhaal van een ander. In een opstelling die niet van onszelf is. In een emotie die ineens herkenbaar blijkt. In een stilte. In een spiegel.

Dat vat voor mij deze dag het beste samen.

Je ontmoet nooit alleen de ander. Je ontmoet altijd ook een stukje van jezelf.

Als deze dag iets heeft laten zien, dan is het hoeveel inzicht, beweging en verbinding er kan ontstaan wanneer mensen bereid zijn zichzelf én elkaar werkelijk te ontmoeten.

Daar waar we elkaar raken.

Anouk Hogeveen